Laatst bijgewerkt: april 2026
Dit artikel brengt de wettelijke en deontologische nascholingsverplichtingen per beroepsgroep in kaart: van de exacte puntenaantallen tot de toezichthouders die erop toekijken.
Of u nu bestuurslid bent van een beroepsvereniging, compliance officer bij een zorginstelling of zelfstandig professional die de regels wil kennen — hier vindt u de feiten per sector, met bronverwijzingen naar de officiële instanties.
Waarom nascholing wettelijk verplicht is in België
België kent een uitgebreid wettelijk kader voor verplichte nascholing, ook wel permanente vorming, bijscholing of continue professionele vorming (CPD) genoemd. De rationale is eenvoudig: professionals die met publiek belang te maken hebben — van gezondheidszorg tot rechtspraak — moeten hun kennis actueel houden om burgers te beschermen.
De wettelijke basis verschilt per sector. Voor gezondheidszorgberoepen vormt de Wet Uitoefening Gezondheidszorgberoepen (WUG) het fundament, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. De FOD Volksgezondheid bewaakt de naleving voor zorgverleners, terwijl het RIZIV (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) de accreditatie regelt die voor veel zorgberoepen gekoppeld is aan financiële voordelen.
Voor andere beroepen, zoals advocaten, vloeien de verplichtingen voort uit het Gerechtelijk Wetboek en uit deontologische codes die door de beroepsorde worden opgelegd. Accountants en belastingadviseurs vallen dan weer onder de regelgeving van het ITAA.
Wat al deze beroepen gemeen hebben: nascholing is geen optie maar een verplichting, en het niet naleven ervan leidt tot concrete sancties — van financiëel verlies tot tuchtrechtelijke gevolgen.
Overzicht nascholingsverplichtingen per beroepsgroep
Hieronder vindt u per beroep de essentiële informatie: hoeveel punten of uren vereist zijn, welke toezichthouder toekijkt en hoe de registratie verloopt. Raadpleeg steeds de officiële bron van uw beroepsorde voor de meest actuele regelgeving — nascholingsverplichtingen evolueren.
Advocaten — 20 punten per jaar (OVB)
Advocaten ingeschreven bij de Orde van Vlaamse Balies (OVB) moeten jaarlijks 20 punten permanente vorming behalen. Franstalige confraters vallen onder AVOCATS.BE met vergelijkbare vereisten.
Het Reglement permanente vorming van de OVB bepaalt welke activiteiten in aanmerking komen. Naast klassieke juridische bijscholing tellen ook deontologische vormingen mee. E-learning is erkend als geldige vormingsvorm.
De registratie verloopt via het DIPLOMA-platform, de digitale omgeving van de OVB waar advocaten hun punten opvolgen en waar erkende vormingsverstrekkers hun aanbod registreren. Wie de 20 punten niet haalt, riskeert tuchtrechtelijke sancties door de stafhouder.
| Toezichthouder | OVB / AVOCATS.BE |
| Vereiste | 20 punten per jaar |
| Registratie | DIPLOMA-platform (OVB) |
| Wettelijke basis | Gerechtelijk Wetboek, Reglement permanente vorming OVB |
Tandartsen — 60 uur per 3 jaar (RIZIV-accreditatie)
Voor tandartsen is nascholing direct gekoppeld aan een significant financiëel belang. De RIZIV-accreditatie vereist 60 accreditatie-uren per accrediteringsperiode van drie jaar. De Accrediteringsstuurgroep Tandheelkunde binnen het RIZIV bepaalt welke navormingen erkend worden.
Het financiële argument is niet te onderschatten: geaccrediteerde tandartsen ontvangen complementàire honoraria van circa €3.000 per jaar bovenop de reguliere RIZIV-terugbetalingstarieven. Het verlies van accreditatie betekent dus direct inkomensverlies.
Het Verbond der Vlaamse Tandartsen (VVT) is een belangrijke beroepsvereniging die nascholingsprogramma’s organiseert en haar leden ondersteunt bij het behalen van de vereiste uren. Zowel klassikale als online nascholing worden erkend, mits ze aan de accrediteringscriteria van het RIZIV voldoen.
| Toezichthouder | RIZIV / INAMI (Accrediteringsstuurgroep Tandheelkunde) |
| Vereiste | 60 accreditatie-uren per 3 jaar |
| Financiëel belang | Complementàire honoraria (~€3.000+/jaar) |
| Beroepsvereniging | VVT |
Huisartsen — LOK-groepen + navorming (Domus Medica, RIZIV)
Huisartsen behouden hun RIZIV-accreditatie door een combinatie van navormingsactiviteiten en actieve deelname aan LOK-groepen (Lokale Kwaliteitsgroepen). Deze peer-review groepen, waarin huisartsen met collega’s uit hun regio casussen bespreken, vormen een uniek Belgisch model voor kwaliteitsbewaking.
Domus Medica, de Vlaamse huisartsenvereniging, speelt een centrale rol bij de organisatie van zowel de LOK-groepen als het nascholingsaanbod. Navormingscommissies keuren de inhoud goed en kennen accreditatie-eenheden toe.
Net als bij tandartsen zijn de complementàire honoraria voor huisartsen gekoppeld aan het behoud van de RIZIV-accreditatie, wat de financiële prikkel voor nascholing bijzonder sterk maakt.
| Toezichthouder | RIZIV, navormingscommissies |
| Vereiste | Deelname LOK-groepen + navormingsactiviteiten |
| Beroepsvereniging | Domus Medica |
Apothekers — bijscholing via APB en IPSA
Apothekers zijn op grond van de WUG en de regels rond Goed Farmaceutisch Gebruik verplicht hun kennis up-to-date te houden. De Orde der Apothekers waakt over de deontologische verplichtingen.
In de praktijk wordt het bijscholingsaanbod grotendeels georganiseerd door de Algemene Pharmaceutische Bond (APB) en het IPSA (Instituut voor Permanente Studie van Apothekers). Zij bieden zowel fysieke als online nascholingen aan over thema’s als medicatiebegeleiding, farmacotherapie en apotheekmanagement.
| Toezichthouder | Orde der Apothekers |
| Organisaties | APB, IPSA |
| Wettelijke basis | WUG, Goed Farmaceutisch Gebruik |
Kinesitherapeuten — pro-Q-kine en Axxon
Kinesitherapeuten vallen onder de RIZIV-accreditatie en moeten circa 200 accreditatiepunten per accrediteringsperiode van vier jaar behalen. Dit systeem wordt beheerd door pro-Q-kine, het kwaliteitsplatform voor kinesitherapie.
Axxon, de beroepsvereniging van kinesitherapeuten, speelt een sleutelrol bij het aanbieden van erkende nascholingen en het informeren van leden over hun puntenstatus. De combinatie van een hoog aantal vereiste punten en een langere accrediteringsperiode maakt puntenbeheer voor kinesitherapeuten bijzonder complex — een uitdaging die veel beroepsverenigingen nog steeds met Excel-bestanden trachten te beheersen.
| Toezichthouder | RIZIV |
| Vereiste | ~200 punten per 4 jaar |
| Organisaties | pro-Q-kine, Axxon |
Dierenartsen — Orde der Dierenartsen
De Orde der Dierenartsen legt via de deontologische code een nascholingsplicht op aan alle praktiserende dierenartsen. De wettelijke basis gaat terug tot de Wet van 28 augustus 1991 betreffende de uitoefening van de diergeneeskunde.
Het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) stelt eisen aan dierenartsen die in de voedselketen werken. Bovendien drijft de antibioticareductie-agenda van AMCRA de vraag naar gespecialiseerde nascholing rond verantwoord antibioticagebruik. De Vlaamse Dierenartsenvereniging (VDV) ondersteunt haar leden met een nascholingsaanbod dat steeds vaker online beschikbaar is.
| Toezichthouder | Orde der Dierenartsen, FAVV |
| Wettelijke basis | Deontologische code, Wet 28 augustus 1991 |
| Beroepsvereniging | VDV |
Verpleegkundigen — RIZIV-visum hernieuwing
Verpleegkundigen in België moeten bijscholing volgen om hun RIZIV-visum te behouden. Dit visum, uitgereikt door de FOD Volksgezondheid, is vereist voor de uitoefening van het beroep en moet periodiek hernieuwd worden. De bijscholingsvereisten zijn vastgelegd in de WUG.
De gevolgen van het niet voldoen aan de bijscholingseisen zijn ingrijpend: zonder geldig RIZIV-visum kan een verpleegkundige de beroepsactiviteiten niet langer uitoefenen.
| Toezichthouder | RIZIV, FOD Volksgezondheid |
| Vereiste | Bijscholing vereist voor RIZIV-visum hernieuwing |
| Wettelijke basis | WUG |
| Beroepsvereniging | NVKVV |
Accountants en belastingadviseurs — ITAA
Het ITAA (Institute for Tax Advisors and Accountants) legt zijn leden een jaarlijkse permanente vormingsverplichting op. Accountants en belastingadviseurs moeten elk jaar een bepaald aantal uren nascholing volgen om hun erkenning te behouden.
De vormingsonderwerpen omvatten fiscaliteit, boekhoudkundige regelgeving, deontologie en bedrijfsadvies. Zowel fysieke als online nascholing wordt erkend.
| Toezichthouder | ITAA |
| Vereiste | Jaarlijkse permanente vorming (uren per jaar) |
Ergotherapeuten — Ergotherapie Vlaanderen
Ergotherapeuten vallen onder de WUG voor wat betreft de wettelijke basis van hun beroepsuitoefening. Hoewel de nascholingsplicht minder strak gereguleerd is dan bij sommige andere gezondheidszorgberoepen, stimuleert Ergotherapie Vlaanderen als beroepsvereniging actief de bijscholing van haar leden.
Internationaal vormt de WFOT (World Federation of Occupational Therapists) het kader voor professionele standaarden en continue vorming in de ergotherapie. In België groeit de verwachting dat ergotherapeuten zich bijscholen — een trend die aansluit bij de bredere evolutie naar verplichte CPD in alle gezondheidszorgberoepen.
Psychologen — Psychologencommissie
De Psychologencommissie waakt over de beroepsuitoefening van psychologen in België. Op basis van de Wet op de Psychologencommissie zijn psychologen gehouden aan deontologische verplichtingen, waaronder het actueel houden van hun professionele competenties.
In de praktijk scholen veel psychologen zich bij via erkende beroepsverenigingen en opleidingsinstituten, met een focus op supervisie, intervisie en gespecialiseerde therapeutische technieken.
De gemeenschappelijke uitdaging: puntenbeheer en compliance-bewijs
Ondanks de grote verschillen in puntensystemen, accrediteringsperiodes en toezichthouders, delen al deze beroepsgroepen dezelfde administratieve uitdaging: hoe houd je bij dat al je leden voldoen aan hun nascholingsverplichtingen?
Voor beroepsverenigingen die nascholing organiseren, is dit een groeiend probleem. Een vereniging met 500 leden die elk jaarlijks meerdere vormingen volgen, genereert duizenden registraties per jaar — elk met hun eigen puntentoekenning, deadline en rapportagevereiste. De meeste beroepsverenigingen beheren dit nog steeds met een combinatie van Excel-bestanden, papieren presentielijsten en handmatige e-mails.
De risico’s van deze werkwijze zijn reëel:
- Registratiefouten die ertoe leiden dat leden hun accreditatie verliezen — en in het geval van tandartsen hun complementàire honoraria van €3.000+ per jaar
- Rapportageproblemen wanneer toezichthouders (RIZIV, OVB, Orde der Dierenartsen) een compliance-overzicht opvragen
- Deadlines die gemist worden omdat er geen automatische herinneringen zijn
- Schaalbaarheid: bij groeiend ledenaantal stijgt de administratieve last exponentieel, terwijl het secretariaat dezelfde capaciteit houdt
De behoefte aan een gestructureerde aanpak van puntenbeheer en compliance-rapportage wordt elk jaar urgenter — zeker nu toezichthouders steeds meer digitale rapportage verwachten. Lees meer over hoe beroepsverenigingen nascholing organiseren met een LMS.
Van handmatig bijhouden naar geautomatiseerd nascholingsbeheer
Moderne nascholingsplatformen bieden beroepsverenigingen de mogelijkheid om het volledige traject te automatiseren — van cursusinschrijving tot certificaatgeneratie en compliance-export. De kernfuncties die het verschil maken:
- Automatische puntentelling: Bij afronding van een e-learning module (via SCORM of xAPI) of registratie van aanwezigheid bij een fysieke vorming worden accreditatiepunten automatisch toegekend aan het ledenprofiel.
- Deadline-herinneringen: Leden ontvangen automatische notificaties wanneer hun accrediteringsperiode nadert en er nog punten ontbreken.
- Certificaatgeneratie: Na succesvolle afronding wordt automatisch een certificaat gegenereerd — klaar voor de toezichthouder.
- Compliance-rapportage: Met één klik een overzicht exporteren van alle leden en hun puntenstatus, gefilterd per accrediteringsperiode.
- Configureerbaar per beroep: Of het nu gaat om 20 punten per jaar (advocaten), 60 uur per 3 jaar (tandartsen) of 200 punten per 4 jaar (kinesitherapeuten) — het systeem past zich aan.
Veelgestelde vragen
Welke beroepen hebben verplichte nascholing in België?
In België geldt een wettelijke nascholingsplicht voor onder meer advocaten, tandartsen, huisartsen, apothekers, kinesitherapeuten, verpleegkundigen, dierenartsen, accountants, ergotherapeuten en psychologen. De exacte vereisten verschillen per beroepsgroep en toezichthouder.
Hoeveel punten permanente vorming moet een advocaat behalen?
Advocaten in Vlaanderen moeten jaarlijks 20 punten permanente vorming behalen volgens het reglement van de Orde van Vlaamse Balies (OVB). Deze punten worden geregistreerd via het DIPLOMA-platform.
Hoeveel uur nascholing heeft een tandarts nodig voor RIZIV-accreditatie?
Tandartsen moeten 60 accreditatie-uren behalen per accrediteringsperiode van 3 jaar om hun RIZIV-accreditatie (en de bijbehorende complementàire honoraria van circa €3.000 per jaar) te behouden.
Wat zijn de gevolgen van het niet naleven van nascholingsverplichtingen?
Afhankelijk van het beroep kunnen de gevolgen variëren van verlies van complementàire honoraria (tandartsen), tuchtrechtelijke sancties (advocaten, dierenartsen) tot verlies van het RIZIV-visum (verpleegkundigen).
Kan verplichte nascholing ook online gevolgd worden?
Ja, steeds meer toezichthouders erkennen online nascholing en e-learning. De OVB erkent e-learning voor permanente vorming, en het RIZIV accepteert online navorming voor accreditatie mits deze aan de accrediteringscriteria voldoet.
Dit overzicht wordt periodiek bijgewerkt wanneer nascholingsregels wijzigen. Raadpleeg steeds de officiële website van uw beroepsorde of toezichthouder voor de meest actuele vereisten.